Bore-out: wat is het en hoe herken je de symptomen?

Je hebt weinig te doen op je werk, de dagen lijken eindeloos te duren en je haalt nauwelijks nog voldoening uit je werkzaamheden. Misschien denk je dat je vooral toe bent aan vakantie of een nieuwe uitdaging. Maar wat als dit gevoel langere tijd aanhoudt?

Langdurige verveling en een gebrek aan uitdaging op het werk worden ook wel een bore-out genoemd. Hoewel het begrip minder bekend is dan burn-out, kan een aanhoudend gevoel van onderbelasting behoorlijk belastend zijn.

Wat is een bore-out precies, welke symptomen kun je herkennen en wat kun je eraan doen?

Wat is een bore-out?

Een bore-out is een term voor een situatie waarin iemand langdurig onvoldoende uitdaging, interesse of betekenis ervaart in het werk.

Het gaat niet simpelweg om een rustige werkdag of af en toe verveling. Bij een bore-out kan iemand langere tijd het gevoel hebben dat de werkzaamheden niet aansluiten bij de eigen kwaliteiten, interesses of behoefte aan ontwikkeling.

Dat kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer je veel routinematige taken uitvoert, weinig verantwoordelijkheid krijgt of het gevoel hebt dat jouw werk nauwelijks bijdraagt aan iets wat je belangrijk vindt.

Een bore-out wordt in onderzoek beschreven als een werkgerelateerd psychologisch verschijnsel. Het is geen afzonderlijke, algemeen erkende psychiatrische diagnose. Dat onderscheid is belangrijk, omdat vermoeidheid, stress en somberheid ook andere oorzaken kunnen hebben.

Wat zijn de symptomen van een bore-out?

Langdurige verveling en onderbelasting kunnen samengaan met verschillende klachten. Welke signalen iemand ervaart, verschilt per persoon.

Mogelijke signalen zijn:

• Weinig motivatie: je vindt het moeilijk om aan werkzaamheden te beginnen.
• Gebrek aan energie: je voelt je moe, zelfs wanneer je weinig werk hebt verricht.
• Concentratieproblemen: je aandacht dwaalt gemakkelijk af.
• Weinig voldoening: je ervaart nauwelijks plezier of betekenis in je werk.
• Uitstelgedrag: je schuift werkzaamheden voor je uit.
• Onrust of frustratie: je voelt je niet op je plek, maar weet niet goed wat je wilt veranderen.
• Twijfel aan jezelf: je vraagt je af of je kwaliteiten nog wel worden benut.
• Minder betrokkenheid: je voelt je steeds minder verbonden met je werkzaamheden of organisatie.

Soms ervaren mensen daarnaast slaapproblemen, hoofdpijn of somberheid.

Belangrijk: deze klachten zijn niet specifiek voor een bore-out. Je kunt ze bijvoorbeeld ook ervaren door stress, een burn-out, depressieve klachten of een lichamelijke aandoening. Trek daarom niet uitsluitend op basis van een lijst met symptomen de conclusie dat je een bore-out hebt.

Houden je klachten aan of beïnvloeden ze je dagelijks functioneren? Bespreek ze dan met je huisarts of bedrijfsarts.

Wat is het verschil tussen een bore-out en een burn-out?

Een bore-out en burn-out worden vaak met elkaar vergeleken. Dat is begrijpelijk, omdat mensen in beide situaties bijvoorbeeld vermoeidheid, concentratieproblemen of een gebrek aan energie kunnen ervaren.

Toch verschillen de begrippen in hun uitgangspunt.

Bore-out	Burn-out
Wordt vooral in verband gebracht met langdurige verveling en onvoldoende uitdaging	Hangt samen met langdurige blootstelling aan stress en overbelasting
Werk voelt vaak weinig betekenisvol of stimulerend	Werk en andere verplichtingen kunnen als overweldigend worden ervaren
Een gebrek aan passende taken of ontwikkelmogelijkheden kan meespelen	Hoge eisen, weinig regelmogelijkheden en andere stressfactoren kunnen meespelen
De term beschrijft een werkgerelateerd verschijnsel	Burn-out wordt in professionele richtlijnen en de praktijk gebruikt voor langdurige uitputtingsklachten

Het verschil is dus niet simpelweg dat iemand met een burn-out te veel uren werkt en iemand met een bore-out te weinig.

Ook iemand met een volle agenda kan zich langdurig onderbenut voelen. En werkstress kan ontstaan door verschillende factoren, niet alleen door een grote hoeveelheid werk.

Bovendien kunnen klachten en omstandigheden door elkaar lopen. Bij twijfel over je gezondheid is professionele beoordeling belangrijk.

Lees ook: Wat is het verschil tussen overspannenheid en een burn-out?

Hoe ontstaat een bore-out?

Er is niet één oorzaak die voor iedereen geldt. Langdurige verveling op het werk kan ontstaan door verschillende omstandigheden.

1. Je werkzaamheden bieden onvoldoende uitdaging

Misschien heb je je functie al lange tijd en voer je de meeste taken vrijwel automatisch uit.

Wanneer je weinig nieuwe dingen leert of je kwaliteiten onvoldoende kunt gebruiken, kan je motivatie afnemen.

2. Je hebt te weinig werk

Sommige functies kennen periodes waarin weinig werkzaamheden beschikbaar zijn.

Wanneer dat langdurig het geval is en je weinig mogelijkheden hebt om de tijd zinvol in te vullen, kan verveling ontstaan.

3. Je mist betekenis in je werk

Je kunt ook veel te doen hebben en toch onvoldoende voldoening ervaren.

Bijvoorbeeld wanneer je niet goed begrijpt waarom bepaalde taken belangrijk zijn, weinig invloed hebt op je werkzaamheden of je niet verbonden voelt met de doelen van de organisatie.

4. Je hebt weinig mogelijkheden om jezelf te ontwikkelen

Misschien wil je meer verantwoordelijkheid, nieuwe vaardigheden leren of doorgroeien naar een andere functie.

Wanneer daar langdurig geen ruimte voor lijkt te zijn, kun je het gevoel krijgen dat je stilstaat in je loopbaan.

5. Je functie past niet meer bij je

Je interesses en ambities kunnen veranderen.

Werk dat enkele jaren geleden goed bij je paste, hoeft niet altijd te blijven aansluiten bij wat je belangrijk vindt of waar je energie van krijgt.

Dat betekent niet dat je meteen een andere baan nodig hebt. Het is wel een reden om opnieuw te onderzoeken wat je zoekt in je werk.

Wat kun je doen als je een bore-out vermoedt?

Herken je langdurige verveling, weinig motivatie of een gebrek aan uitdaging in je werk? Dan zijn er verschillende stappen die je kunt zetten.

Stap 1. Onderzoek waar je ontevredenheid vandaan komt

Probeer eerst duidelijk te krijgen wat je precies mist.

Heb je te weinig taken? Zijn je werkzaamheden te eenvoudig geworden? Mis je contact met collega’s? Of weet je niet goed meer wat je belangrijk vindt in je werk?

Schrijf bijvoorbeeld gedurende een week op welke taken je energie geven en welke je vooral als belastend of zinloos ervaart.

Dat helpt om je gevoel concreter te maken.

Stap 2. Bespreek je situatie met je leidinggevende

Een gesprek met je leidinggevende kan helpen om mogelijkheden binnen je huidige functie te onderzoeken.

Misschien zijn er andere werkzaamheden die je kunt oppakken of kun je meer verantwoordelijkheid krijgen.

Vertel niet alleen dat je je verveelt, maar probeer ook duidelijk te maken wat je nodig hebt.

Bijvoorbeeld: ‘Ik merk dat ik weinig uitdaging haal uit mijn huidige taken. Kunnen we samen kijken of ik andere werkzaamheden kan oppakken of mij verder kan ontwikkelen?’

Stap 3. Onderzoek nieuwe uitdagingen

Soms kunnen relatief kleine veranderingen al helpen om meer afwisseling en voldoening in je werk te ervaren.

Denk aan een nieuw project, een opleiding, het ontwikkelen van een vaardigheid of het combineren van verschillende taken.

Het is daarbij belangrijk dat de nieuwe werkzaamheden daadwerkelijk aansluiten bij jouw interesses en mogelijkheden.

Meer werk is niet automatisch de oplossing wanneer vooral de inhoud van het werk niet bij je past.

Stap 4. Kijk naar je loopbaanmogelijkheden

Blijkt dat je huidige functie onvoldoende aansluit op jouw kwaliteiten of ambities? Dan kan het zinvol zijn om breder naar je loopbaan te kijken.

Welke werkzaamheden passen bij je? Wat vind je belangrijk in een werkomgeving? En welke mogelijkheden zijn er binnen of buiten je huidige organisatie?

Een loopbaanconsultant kan je helpen om deze vragen te onderzoeken en concrete vervolgstappen te bepalen.

Lees ook: Wat doet een loopbaancoach en wanneer schakel je die in?

Stap 5. Zoek hulp wanneer je klachten aanhouden

Niet iedere vorm van langdurige vermoeidheid, somberheid of concentratieproblemen komt door je werk.

Merk je dat je klachten verergeren, lang aanhouden of ook buiten je werk invloed hebben? Neem dan contact op met je huisarts.

Bij werkgerelateerde gezondheidsklachten kun je ook terecht bij de bedrijfsarts. Je hoeft niet eerst ziekgemeld te zijn om vragen over werk en gezondheid te bespreken.

Loopbaanbegeleiding kan ondersteunen bij werk- en loopbaanvragen, maar is geen vervanging voor medische of psychologische zorg.

Wat kun je als werkgever doen bij langdurige verveling op het werk?

Ook werkgevers hebben een rol bij het voorkomen en aanpakken van onderbelasting.

Een medewerker die weinig uitdaging ervaart, zal dit niet altijd uit zichzelf bespreken. Misschien vindt iemand het lastig om aan te geven dat er te weinig werk is of dat de functie niet meer goed past.

Het helpt om tijdens ontwikkelgesprekken niet alleen te vragen of iemand het werk aankan, maar ook of de werkzaamheden voldoende aansluiten bij de kwaliteiten en interesses.

Denk aan vragen zoals:

• Welke werkzaamheden geven je energie?
• Waarin zou je jezelf verder willen ontwikkelen?
• Komen je kwaliteiten voldoende tot hun recht?
• Welke verantwoordelijkheden zou je graag willen oppakken?
• Wat kunnen we als organisatie veranderen om het werk beter passend te maken?

Soms kan een andere taakverdeling helpen. In andere situaties is loopbaanbegeleiding een goede manier om te onderzoeken welke mogelijkheden er binnen of buiten de organisatie zijn.

Wanneer er gezondheidsklachten spelen, blijft het belangrijk om de bedrijfsarts te betrekken.

Moet je van baan veranderen bij een bore-out?

Nee, niet automatisch.

Soms biedt je huidige werkgever voldoende mogelijkheden om het werk anders in te richten of jezelf verder te ontwikkelen.

Misschien past een andere rol beter of kun je werkzaamheden oppakken die meer aansluiten bij jouw interesses.

In andere situaties kom je tot de conclusie dat een nieuwe werkomgeving beter bij je past.

Het belangrijkste is om niet alleen vanuit ontevredenheid een beslissing te nemen, maar eerst te onderzoeken wat je nodig hebt om weer met meer voldoening te kunnen werken.

Loopbaanbegeleiding bij Staatvandienst

Wanneer je al langere tijd weinig uitdaging of voldoening uit je werk haalt, kan het lastig zijn om te bepalen wat je wilt veranderen.

Bij Staatvandienst helpen onze loopbaanconsultants je om inzicht te krijgen in je kwaliteiten, interesses en mogelijkheden.

Samen onderzoeken we welke werkzaamheden bij je passen, wat je belangrijk vindt en welke stappen je kunt zetten om weer richting te geven aan je loopbaan.

Misschien ontdek je nieuwe mogelijkheden binnen je huidige organisatie. Of blijkt dat een andere functie of werkomgeving beter aansluit bij jouw wensen.

Wil je onderzoeken welke loopbaanmogelijkheden bij je passen?

Bekijk onze loopbaanbegeleiding voor werknemers of neem contact op met Staatvandienst.

Heb je aanhoudende lichamelijke of psychische klachten? Bespreek deze dan met je huisarts of bedrijfsarts.