Coaching on the job: wat is het en wanneer zet je het in?
Een medewerker die moeite heeft om grenzen aan te geven. Een leidinggevende die sterker wil worden in het voeren van gesprekken. Of een werknemer die na een verandering in het team opnieuw zijn of haar draai moet vinden. Soms is een training of een adviesgesprek niet voldoende om verder te komen.
Juist in zulke situaties kan coaching on the job helpen. Bij deze vorm van begeleiding werkt een medewerker aan persoonlijke ontwikkeldoelen in de eigen werkomgeving. Zo kunnen nieuwe inzichten direct worden toegepast in de praktijk.
Maar wat houdt coaching on the job precies in? Wanneer is het zinvol en wat levert het op voor medewerkers en werkgevers?
Wat is coaching on the job?
Coaching on the job is een vorm van persoonlijke begeleiding waarbij een medewerker tijdens het dagelijkse werk wordt ondersteund in zijn of haar ontwikkeling.
De coaching richt zich op concrete situaties op de werkvloer. Denk aan communicatie met collega’s, het omgaan met werkdruk, het geven van feedback of het ontwikkelen van persoonlijk leiderschap.
Een coach helpt de medewerker om inzicht te krijgen in het eigen gedrag en te ontdekken welke veranderingen mogelijk zijn. Door nieuwe vaardigheden direct in werksituaties toe te passen, wordt de verbinding gelegd tussen leren en doen.
Het doel is niet om werkzaamheden over te nemen, maar om de medewerker te ondersteunen bij het ontwikkelen van vaardigheden en zelfstandigheid.
Wanneer zet je coaching on the job in?
Coaching on the job kan worden ingezet wanneer een medewerker ondersteuning nodig heeft bij het functioneren of zich verder wil ontwikkelen binnen de huidige functie.
Dat hoeft niet te betekenen dat iemand onvoldoende presteert. Ook medewerkers die goed functioneren, kunnen behoefte hebben aan begeleiding bij nieuwe verantwoordelijkheden of persoonlijke ontwikkeldoelen.
1. Bij communicatieproblemen op de werkvloer
Soms vindt een medewerker het lastig om zich duidelijk uit te spreken, feedback te geven of moeilijke gesprekken te voeren.
Een coach kan helpen om te onderzoeken hoe iemand communiceert en welk effect dat heeft op collega’s of leidinggevenden.
Vervolgens oefent de medewerker met andere manieren van communiceren en past deze toe in de dagelijkse praktijk.
2. Bij het ontwikkelen van persoonlijk leiderschap
Een medewerker die doorgroeit naar een nieuwe rol krijgt vaak te maken met andere verwachtingen.
Denk aan het nemen van beslissingen, het bewaken van grenzen of het omgaan met verantwoordelijkheden.
Coaching on the job kan helpen om meer inzicht te krijgen in persoonlijke kwaliteiten en ontwikkelpunten en deze vaardigheden verder te versterken.
3. Bij veranderingen binnen een team of organisatie
Een nieuwe leidinggevende, andere werkzaamheden of een reorganisatie kan invloed hebben op de manier waarop medewerkers functioneren.
Sommige medewerkers passen zich gemakkelijk aan, terwijl anderen meer tijd of begeleiding nodig hebben.
Met coaching on the job kan een medewerker onderzoeken hoe hij of zij met veranderingen omgaat en welke vaardigheden helpen om de nieuwe situatie beter aan te kunnen.
4. Bij het omgaan met werkdruk
Een medewerker kan moeite hebben met prioriteiten stellen, grenzen aangeven of het organiseren van werkzaamheden.
Een coach kan samen met de medewerker bekijken welke situaties spanning veroorzaken en hoe de dagelijkse werkwijze verbeterd kan worden.
Daarbij gaat het bijvoorbeeld om het stellen van realistische doelen, het bewaken van de eigen agenda en het bespreekbaar maken van verwachtingen.
Coaching is hierbij geen vervanging voor het aanpakken van structureel te hoge werkdruk of andere ongezonde arbeidsomstandigheden. Ook de werkgever heeft daarin een belangrijke verantwoordelijkheid.
5. Bij werkhervatting na langdurige afwezigheid
Wanneer een medewerker na een langere periode terugkeert naar het werk, kan het prettig zijn om extra begeleiding te krijgen.
Bijvoorbeeld om opnieuw vertrouwen op te bouwen, werkafspraken te verduidelijken of te wennen aan veranderde verantwoordelijkheden.
Coaching on the job kan hierbij ondersteunen, mits de begeleiding aansluit op de belastbaarheid en de afspraken over werkhervatting.
Bij ziekte en re-integratie blijft de bedrijfsarts verantwoordelijk voor het medische advies.
Hoe werkt coaching on the job in de praktijk?
Een coachingstraject wordt afgestemd op de medewerker, de werksituatie en de ontwikkeldoelen.
Bij Staatvandienst staat persoonlijke begeleiding centraal. Een traject kan bijvoorbeeld uit de volgende stappen bestaan.
Stap 1. Kennismaking en coachvraag bepalen
Tijdens een kennismakingsgesprek onderzoeken we samen met de medewerker en de werkgever wat de aanleiding is voor de coaching.
Wat gaat goed? Waar loopt de medewerker tegenaan? En welke verandering is gewenst?
Op basis daarvan worden concrete doelen en afspraken gemaakt.
Stap 2. Inzicht krijgen in gedrag en werksituaties
De loopbaanconsultant onderzoekt samen met de medewerker welke situaties aandacht vragen.
Afhankelijk van de coachvraag kan de begeleiding plaatsvinden tijdens of rondom relevante werksituaties, zoals een overleg, presentatie of gesprek.
De medewerker krijgt gerichte feedback en wordt gestimuleerd om zelf te reflecteren op het eigen handelen.
Stap 3. Nieuwe vaardigheden toepassen
De medewerker gaat aan de slag met nieuwe inzichten en vaardigheden.
Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat iemand oefent met het geven van feedback, beter leert prioriteren of op een andere manier deelneemt aan overleggen.
Doordat de begeleiding dicht bij de dagelijkse werkzaamheden staat, kunnen inzichten direct worden toegepast en geëvalueerd.
Stap 4. Evalueren en afronden
Tijdens het traject wordt regelmatig besproken welke ontwikkeling zichtbaar is en welke ondersteuning nog nodig is.
Wanneer de doelen zijn bereikt, wordt de begeleiding afgerond.
Het uitgangspunt is dat de medewerker zelfstandig verder kan met de opgedane inzichten en vaardigheden.
Voorbeelden van coaching on the job
Coaching on the job wordt duidelijker wanneer je kijkt naar herkenbare situaties.
Voorbeeld 1: een medewerker die moeilijk nee zegt
Een medewerker neemt regelmatig extra werkzaamheden aan en vindt het lastig om grenzen aan te geven. Daardoor raakt de agenda steeds voller.
De coaching richt zich op het herkennen van grenzen, het stellen van prioriteiten en het bespreken van verwachtingen met collega’s en de leidinggevende.
Voorbeeld 2: een leidinggevende die wil groeien in communicatie
Een medewerker krijgt een leidinggevende rol en merkt dat het voeren van lastige gesprekken niet vanzelf gaat.
Tijdens de coaching wordt gewerkt aan gesprekstechnieken, het geven van feedback en het ontwikkelen van een eigen leiderschapsstijl.
Voorbeeld 3: een medewerker die onzeker is geworden
Na veranderingen binnen de organisatie twijfelt een medewerker aan het eigen functioneren.
Met persoonlijke begeleiding onderzoekt de medewerker welke kwaliteiten al aanwezig zijn en welke vaardigheden verder ontwikkeld kunnen worden.
Deze voorbeelden zijn illustratief. De aanpak en doelen verschillen per medewerker en organisatie.
Wat is het verschil tussen coaching on the job en loopbaancoaching?
Hoewel beide vormen gericht zijn op persoonlijke ontwikkeling, verschillen ze in de belangrijkste vraag die centraal staat.
Bij loopbaancoaching gaat het vooral om iemands loopbaan. Past de huidige functie nog? Welke kwaliteiten en ambities heeft iemand? En welke vervolgstap sluit daarbij aan?
Bij coaching on the job ligt de nadruk op de manier waarop iemand het dagelijkse werk uitvoert. De medewerker werkt aan concrete vaardigheden en gedrag in de eigen werkomgeving.
De twee vormen kunnen elkaar aanvullen.
Lees ook: Loopbaanadvies en coaching: wanneer zet je het in voor medewerkers?
Is coaching on the job hetzelfde als jobcoaching via UWV?
Nee, niet automatisch.
Coaching on the job is een brede vorm van begeleiding bij werkgerelateerde ontwikkelvragen. Een medewerker hoeft daarvoor geen ziekte of arbeidsbeperking te hebben.
Jobcoaching via UWV is specifiek bedoeld voor werknemers die vanwege een ziekte of handicap ondersteuning nodig hebben om hun werk uit te voeren. Voor deze voorziening gelden afzonderlijke voorwaarden.
Ook gemeenten kunnen vormen van jobcoaching inzetten voor mensen die ondersteuning nodig hebben bij het werken.
Lees ook: Jobcoaching via UWV: voorwaarden, aanvragen en vergoeding.
Wat levert coaching on the job op?
Voor medewerkers kan coaching on the job bijdragen aan meer inzicht in het eigen functioneren, sterkere vaardigheden en meer vertrouwen in de dagelijkse werkzaamheden.
Ook werkgevers kunnen hiervan profiteren.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Duidelijkere communicatie en samenwerking.
- Een medewerker die zelfstandiger functioneert.
- Meer aandacht voor persoonlijke ontwikkeling.
- Betere aansluiting tussen kwaliteiten en functie-eisen.
- Het tijdig bespreekbaar maken van knelpunten.
De opbrengst verschilt per medewerker en coachvraag. Coaching on the job biedt geen garantie op hogere productiviteit, minder verzuim of behoud van medewerkers. Wel kan gerichte begeleiding bijdragen aan het ontwikkelen van vaardigheden die in het dagelijkse werk van waarde zijn.
Hoelang duurt een coaching-on-the-jobtraject?
De duur van het traject hangt af van de coachvraag, de ontwikkeldoelen en de begeleiding die nodig is.
Bij Staatvandienst werken we met maatwerk. Daarbij kunnen we verschillende begeleidingsvormen inzetten, afhankelijk van de gewenste intensiteit en frequentie.
Het uitgangspunt is dat coaching tijdelijk wordt ingezet en wordt afgerond wanneer de medewerker voldoende zelfstandig verder kan.
Vooraf maken we afspraken over de doelen, de begeleiding, evaluatiemomenten en de informatie die met de werkgever wordt gedeeld.
Coaching on the job via Staatvandienst
Soms heeft een medewerker geen nieuwe baan of uitgebreide opleiding nodig, maar vooral ondersteuning bij de ontwikkeling binnen het bestaande werk.
Bij Staatvandienst begeleiden onze loopbaanconsultants medewerkers bij concrete ontwikkelvragen op de werkvloer.
We kijken naar de persoonlijke situatie, de kwaliteiten van de medewerker en wat er nodig is om met meer vertrouwen en effectiviteit te functioneren.
Daarbij werken we vanuit duidelijke doelen en met aandacht voor zowel de medewerker als de organisatie.
Wil je weten wat coaching on the job kan betekenen voor jouw medewerker of organisatie?
Bekijk onze loopbaanbegeleiding voor werkgevers of neem contact op met Staatvandienst. We denken graag mee over een passende aanpak.