Re-integratie levert meer op dan alleen een nieuwe baan

Wie na langdurige ziekte weer aan het werk gaat, zet een belangrijke stap. Maar wat als terugkeer naar betaald werk nog niet mogelijk is? Betekent dat dat re-integratie weinig heeft opgeleverd? Onderzoek in opdracht van UWV laat zien dat begeleiding niet alleen de kans op werk vergroot, maar ook bijdraagt aan zelfvertrouwen, maatschappelijke participatie en welzijn. Dat vraagt om een bredere blik op wat succesvolle re-integratie betekent.

Re-integratiebegeleiding heeft aantoonbaar effect

Wat levert begeleiding naar werk daadwerkelijk op? Die vraag stond centraal in een grootschalig onderzoek naar re-integratiedienstverlening voor mensen met een WGA-uitkering.

Het onderzoek begon in 2019. Gedurende drie jaar werden ongeveer 18.000 mensen gevolgd. Daarbij vergeleken onderzoekers de resultaten van mensen die re-integratiebegeleiding ontvingen met die van mensen zonder dergelijke ondersteuning.

Op 1 juni 2026 publiceerde UWV een overzicht van de belangrijkste onderzoeksresultaten.

Daaruit blijkt dat 27,3 procent van de mensen met intensieve re-integratiebegeleiding binnen drie jaar weer aan het werk ging. In de controlegroep zonder begeleiding was dat 24,1 procent.

Een verschil van 3,2 procentpunt.

Dat lijkt op het eerste gezicht misschien beperkt. Toch gaat het om een statistisch aantoonbaar positief effect op de kans om werk te hervatten.

Maar de onderzoekers ontdekten nog iets anders: begeleiding heeft ook waarde wanneer een betaalde baan nog niet binnen bereik is.

Niet iedere stap richting werk is direct zichtbaar

Voor mensen die langdurig ziek zijn geweest, is terugkeer naar werk niet altijd vanzelfsprekend.

Sommigen hebben te maken met een veranderde belastbaarheid. Anderen missen het vertrouwen dat zij nog een passende baan kunnen vinden of weten niet welke werkzaamheden aansluiten bij hun mogelijkheden.

De afstand tot werk kan daardoor groot zijn.

Een re-integratietraject kan helpen om die afstand geleidelijk kleiner te maken.

Denk aan iemand die na een lange periode van ziekte weer structuur aanbrengt in de week, nieuwe sociale contacten opdoet of voorzichtig ervaring opbouwt met activiteiten buitenshuis.

Dat zijn geen plaatsingen in betaald werk, maar het kunnen wel betekenisvolle stappen zijn.

Het UWV-onderzoek bevestigt dat re-integratiebegeleiding ook een positief effect heeft op maatschappelijke participatie. Deelnemers ondernamen vaker activiteiten buitenshuis of deden vrijwilligerswerk.

Daarmee laat het onderzoek zien dat vooruitgang niet uitsluitend zichtbaar wordt op het moment dat iemand een arbeidsovereenkomst ondertekent.

Zelfvertrouwen speelt een belangrijke rol

Een andere belangrijke bevinding gaat over het vertrouwen dat mensen hebben in hun eigen mogelijkheden.

Uit het onderzoek blijkt dat vertrouwen in het eigen vermogen om werk te vinden een rol speelt bij werkhervatting.

Mensen die intensieve begeleiding kregen, rapporteerden meer vertrouwen in hun mogelijkheden om werk te vinden dan mensen zonder ondersteuning. Dat toegenomen vertrouwen verklaart een deel van het positieve effect op werkhervatting.

Dat is relevant, omdat langdurige uitval niet alleen gevolgen kan hebben voor de praktische mogelijkheden om te werken.

Ook de manier waarop iemand naar zichzelf en zijn toekomst kijkt, kan veranderen.

Wie jarenlang in een bepaald beroep heeft gewerkt en dat werk door ziekte niet meer kan uitvoeren, moet soms opnieuw ontdekken welke kwaliteiten en mogelijkheden er nog zijn.

Persoonlijke begeleiding kan daarbij helpen.

Door mogelijkheden te onderzoeken, haalbare doelen te stellen en ervaringen op te bouwen, kan geleidelijk weer perspectief ontstaan.

Meer begeleiding is niet automatisch betere begeleiding

Een opvallende uitkomst van het onderzoek is dat intensievere begeleiding na drie jaar niet aantoonbaar meer effect had op het vinden en behouden van werk dan reguliere begeleiding.

Volgens de onderzoekers kan dit deels worden verklaard doordat het verschil in het daadwerkelijke aantal contactmomenten tussen beide vormen van dienstverlening beperkt was.

Daarom kan uit deze uitkomst niet worden geconcludeerd dat extra begeleiding nooit meerwaarde heeft.

Wel benadrukt het onderzoek dat niet alleen de hoeveelheid ondersteuning belangrijk is, maar ook de manier waarop die wordt ingezet.

De behoeften van iemand die gemotiveerd is en zicht heeft op passend werk, kunnen immers heel anders zijn dan die van iemand die nog twijfelt aan zijn mogelijkheden.

Ook blijkt uit het onderzoek dat begeleiding effectiever is wanneer mensen beter weten welk werk aansluit bij hun competenties.

Dat onderstreept het belang van een persoonlijke aanpak, waarin niet alleen naar beperkingen wordt gekeken, maar ook naar kwaliteiten, interesses en passende werkzaamheden.

Wat betekent dit voor werkgevers?

Ook werkgevers spelen een belangrijke rol bij succesvolle werkhervatting.

Een medewerker kan tijdens een traject stappen zetten, nieuwe vaardigheden ontwikkelen en meer vertrouwen krijgen in zijn mogelijkheden. Maar om daadwerkelijk terug te keren naar betaald werk, moet er ook een passende werkplek beschikbaar zijn.

Daarbij kunnen werkgevers onderzoeken welke werkzaamheden iemand kan uitvoeren, welke begeleiding nodig is en hoe taken of werkuren eventueel kunnen worden aangepast.

Dat vraagt soms om een andere kijk op functies en inzetbaarheid.

Niet uitsluitend uitgaan van wat iemand voor zijn ziekte deed, maar onderzoeken welke mogelijkheden er in de huidige situatie zijn.

Ook na een succesvolle plaatsing blijft aandacht belangrijk.

Uit het UWV-onderzoek blijkt namelijk dat een deel van de mensen die weer aan het werk gingen hun baan later opnieuw verloor.

Drie jaar na de start van de WGA-uitkering was 19,2 procent van de groep met intensieve begeleiding aan het werk, tegenover 17,2 procent van de groep zonder begeleiding.

Werk vinden en werk behouden zijn dus twee verschillende uitdagingen.

Hoe beoordelen we het resultaat van re-integratie?

Voor opdrachtgevers en re-integratieprofessionals bieden de onderzoeksresultaten aanleiding om breder naar de voortgang van trajecten te kijken.

Uitstroom naar betaald werk blijft een belangrijk doel. Maar ook andere ontwikkelingen kunnen inzicht geven in de stappen die iemand zet.

Bijvoorbeeld of iemand beter zicht heeft gekregen op passende werkzaamheden, zelfstandiger activiteiten onderneemt of meer vertrouwen heeft ontwikkeld in zijn mogelijkheden.

Daarbij is het belangrijk om realistisch te blijven.

Niet iedere positieve ontwikkeling kan automatisch aan een re-integratietraject worden toegeschreven. Bovendien vond het onderzoek geen aantoonbaar effect op de gezondheid van deelnemers of op de kwaliteit van het gevonden werk, gemeten aan contractvorm en uurloon.

Juist daarom is een zorgvuldige beoordeling belangrijk. Wat is daadwerkelijk veranderd? Welke doelen zijn bereikt? En welke ondersteuning blijft nodig?

Een goed traject vraagt niet alleen om aandacht voor het eindresultaat, maar ook voor de betekenis van de stappen onderweg.

Persoonlijke begeleiding bij Staatvandienst

Bij Staatvandienst begeleiden we mensen bij het onderzoeken van hun mogelijkheden om weer aan het werk te gaan.

Dat doen we onder meer via re-integratietrajecten en in opdracht van UWV, met dienstverlening zoals Werkfit maken, Naar werk en modulaire re-integratie.

Daarbij kijken onze loopbaanconsultants naar de persoonlijke situatie, kwaliteiten, werkervaring en mogelijkheden van de deelnemer.

Soms ligt de nadruk op het versterken van werknemersvaardigheden of het ontdekken van passend werk. In andere situaties gaat het om het opbouwen van structuur, het vergroten van zelfvertrouwen of het zetten van concrete stappen richting een nieuwe baan.

Het uitgangspunt is dat begeleiding aansluit bij wat iemand op dat moment nodig heeft.

Want niet iedereen begint een re-integratietraject vanaf hetzelfde punt. En niet iedere stap naar werk verloopt in hetzelfde tempo.

Vooruitgang verdient erkenning

Het UWV-onderzoek laat zien dat re-integratiebegeleiding daadwerkelijk verschil kan maken.

Meer mensen vinden werk, deelnemers zetten stappen richting maatschappelijke participatie en ervaren gemiddeld een iets hoger welzijn.

Dat zijn belangrijke resultaten.

Tegelijkertijd laten de cijfers zien dat het vinden en behouden van betaald werk voor veel mensen met een WGA-uitkering ingewikkeld blijft.

Daarom is het belangrijk om realistisch te kijken naar wat begeleiding kan betekenen en welke mogelijkheden er op de arbeidsmarkt beschikbaar zijn.

Want een nieuwe baan kan het uiteindelijke doel zijn, maar de weg ernaartoe bestaat uit meer waardevolle stappen.

En juist door die stappen te herkennen en serieus te nemen, ontstaat ruimte om mensen gericht verder te helpen.

Wil je meer weten over de mogelijkheden van re-integratiebegeleiding? Ontdek de re-integratiedienstverlening van Staatvandienst of neem contact met ons op.

Bronnen