Werkervaringsplek aanbieden als werkgever: een kans op werk begint met goede begeleiding
Een kandidaat heeft jarenlange werkervaring, maar is door ziekte of andere omstandigheden langere tijd uit het arbeidsproces geweest. Een andere kandidaat wil graag een nieuwe beroepsrichting ontdekken, maar krijgt steeds te horen dat relevante ervaring ontbreekt.
Hoe geef je deze mensen de kans om te laten zien wat ze kunnen?
Een werkervaringsplek kan een waardevolle stap zijn richting betaald werk. Maar daarvoor is meer nodig dan een bureau, een werkrooster en een aantal taken.
Een goede werkervaringsplek draait niet om het opvullen van beschikbare uren. Het draait om het ontwikkelen en ontdekken van mogelijkheden.
Wat vraagt dat van werkgevers? En hoe zorg je dat een werkervaringsplek daadwerkelijk iets oplevert voor de deelnemer?
UWV-onderzoek: de wens om weer te werken is vaak groot
In 2026 publiceerde UWV een tussenevaluatie van een experiment met re-integratieondersteuning voor mensen met een IVA-uitkering of een Wajong-uitkering zonder arbeidsvermogen.
Uit de evaluatie blijkt dat veel deelnemers zelf het initiatief namen om ondersteuning te vragen. Zij waren gemotiveerd om opnieuw mogelijkheden voor werk te onderzoeken.
Deelnemers noemden verschillende redenen waarom zij betaald werk wilden vinden: zingeving, persoonlijke ontwikkeling, bijdragen aan de maatschappij en financiële zelfstandigheid.
Van de deelnemers die re-integratieondersteuning ontvingen, ging 35% op enig moment aan het werk. Na 30 maanden was 13% nog aan het werk.
Deze percentages gaan specifiek over de onderzochte deelnemers aan dit experiment. Het is geen onderzoek naar het effect van werkervaringsplekken en de cijfers kunnen niet worden toegepast op alle mensen die re-integreren.
Wel onderstreept de tussenevaluatie dat de weg naar duurzaam werk verschillende stappen kan vragen. Niet iedere deelnemer kan direct aan een betaalde functie beginnen. Soms is eerst meer inzicht nodig in de mogelijkheden, vaardigheden of passende werkzaamheden.
Daar kan praktijkervaring een rol in spelen.
Lees de tussenevaluatie van het UWV-experiment.
Wat kan een werkervaringsplek betekenen voor iemand die opnieuw wil werken?
Een werkervaringsplek is een tijdelijke leeromgeving waarin iemand praktijkervaring opdoet en onderzoekt welke werkzaamheden passend zijn.
Bij mensen die langere tijd niet hebben gewerkt, kan het bijvoorbeeld gaan om het opbouwen van werkritme, het ontdekken van nieuwe vaardigheden of het vertrouwd raken met een werkomgeving.
Het doel verschilt per persoon.
De ene deelnemer wil onderzoeken of administratieve werkzaamheden aansluiten bij de eigen interesses. Een ander wil opnieuw ervaren hoe het is om samen te werken met collega’s of kennismaken met een heel andere sector.
Voor werkgevers biedt een werkervaringsplek de gelegenheid om iemand een ontwikkelkans te bieden en kennis te maken met talent dat via een reguliere sollicitatie misschien niet direct in beeld komt.
Daarbij is één uitgangspunt belangrijk: de deelnemer moet centraal staan, niet de productiebehoefte van de organisatie.
Waarom werkgevers verder moeten kijken dan een cv
Bij het invullen van een vacature wordt vaak gekeken naar recente werkervaring, diploma’s en eerdere functies.
Dat is begrijpelijk, maar het kan ook betekenen dat mensen met een onderbroken loopbaan moeilijker een kans krijgen.
Iemand die langdurig niet heeft gewerkt, kan nog steeds beschikken over waardevolle kwaliteiten.
Denk aan vakkennis uit een eerdere functie, klantgerichtheid, nauwkeurigheid, organisatorisch inzicht of het vermogen om problemen op te lossen.
Een werkervaringsplek kan helpen om zulke kwaliteiten in een praktische omgeving zichtbaar te maken.
Tegelijkertijd kan de deelnemer ontdekken welke werkzaamheden goed passen en op welke onderdelen verdere ontwikkeling nodig is.
Daarvoor is het belangrijk dat de werkgever niet alleen kijkt naar wat iemand direct kan bijdragen, maar ook naar wat iemand tijdens de werkervaringsperiode kan leren.
Zes aandachtspunten voor een goede werkervaringsplek
1. Begin met een duidelijk leerdoel
Voordat iemand start, moet helder zijn wat de werkervaringsplek moet opleveren.
Wil de deelnemer werkritme opbouwen? Een andere functie ontdekken? Specifieke vaardigheden ontwikkelen? Of onderzoeken of werkzaamheden aansluiten bij de eigen mogelijkheden?
Formuleer samen een paar concrete leerdoelen.
Dat helpt bij het kiezen van passende werkzaamheden en maakt het eenvoudiger om de voortgang te bespreken.
Zonder duidelijke doelen bestaat het risico dat iemand vooral uitvoerende taken krijgt, zonder dat er sprake is van echte ontwikkeling.
2. Zorg voor passende werkzaamheden
Niet iedere taak is geschikt voor iedere deelnemer.
Kijk naar de ervaring, interesses, leerdoelen en mogelijkheden van de persoon.
Wanneer iemand re-integreert na ziekte, moeten de werkzaamheden en het aantal uren aansluiten bij de geldende afspraken en de relevante adviezen van deskundigen.
Een werkgever hoeft geen medische diagnose te kennen om passende werkafspraken te kunnen maken.
Bespreek liever wat nodig is om het werk goed te organiseren en stem dit waar nodig af met de betrokken re-integratieprofessional.
3. Wijs een vaste begeleider aan
Een werkervaringsplek vraagt tijd en aandacht.
Zorg daarom dat de deelnemer weet bij wie hij of zij terechtkan met vragen.
Een vaste begeleider op de werkvloer kan uitleg geven, werkzaamheden voordoen en feedback bieden.
Dat hoeft niet altijd een leidinggevende te zijn. Een ervaren collega kan deze rol soms goed vervullen, mits hiervoor voldoende tijd beschikbaar wordt gemaakt.
De kwaliteit van de begeleiding is belangrijker dan de hoeveelheid werkzaamheden die iemand krijgt.
4. Bouw werkzaamheden zorgvuldig op
Voor iemand die langere tijd niet heeft gewerkt, kan de overgang naar een werkomgeving groot zijn.
Een volledige werkweek is dan niet altijd een passend startpunt.
Bespreek welke werkzaamheden en uren haalbaar zijn binnen de individuele situatie en de afspraken van het traject.
Evalueer vervolgens hoe het gaat.
Niet alleen de hoeveelheid werk is belangrijk. Kijk ook naar het aanleren van nieuwe taken, samenwerken, concentratie en de ervaring van de deelnemer.
Het tempo van de opbouw moet passen bij het doel en de mogelijkheden van de persoon.
5. Geef eerlijke en bruikbare feedback
Een werkervaringsplek wordt waardevol wanneer iemand daadwerkelijk iets leert over het eigen functioneren.
Bespreek daarom regelmatig wat goed gaat en wat nog aandacht vraagt.
Geef concrete voorbeelden.
In plaats van alleen te zeggen dat iemand zelfstandiger moet worden, kun je bijvoorbeeld bespreken bij welke werkzaamheden extra uitleg nodig is en hoe de deelnemer daarmee kan oefenen.
Vraag ook hoe de deelnemer de werkplek zelf ervaart.
Voelen de werkzaamheden passend? Zijn de verwachtingen duidelijk? En welke nieuwe inzichten zijn ontstaan?
Zo wordt de evaluatie een gezamenlijk leerproces.
6. Spreek vooraf af wat de vervolgstap kan zijn
Een werkervaringsplek leidt niet automatisch tot een arbeidsovereenkomst.
Toch is het belangrijk om vanaf het begin aandacht te hebben voor de periode erna.
Is er mogelijk uitzicht op een betaalde functie? Of is de werkervaringsplek vooral bedoeld om ervaring op te doen voor een volgende stap bij een andere werkgever?
Wees hier duidelijk over.
Als er geen vacature beschikbaar is, kan de opgedane ervaring nog steeds waardevol zijn. Denk aan het benoemen van ontwikkelde vaardigheden, het geven van een referentie of het ondersteunen van een volgende sollicitatiestap.
Het belangrijkste is dat de deelnemer niet zonder duidelijkheid achterblijft wanneer de afgesproken periode eindigt.
Let op: een werkervaringsplek is geen gratis arbeidskracht
Werkervaringsplekken bieden mogelijkheden, maar er zijn ook belangrijke grenzen.
Volgens de Rijksoverheid gelden voor stages en werkervaringsplekken dezelfde uitgangspunten: het leren moet centraal staan.
Wanneer iemand in werkelijkheid regulier productief werk verricht en er juridisch sprake is van een arbeidsovereenkomst, gelden de bijbehorende arbeidsrechten. Daaronder valt het recht op ten minste het wettelijk minimumloon.
Een werkgever kan dus niet simpelweg besluiten om reguliere werkzaamheden als onbetaalde werkervaring aan te bieden.
Ook moet worden voorkomen dat een werkervaringsplek wordt gebruikt om een betaalde functie te vervangen.
Maak vooraf schriftelijke afspraken over het doel, de duur, werkzaamheden, begeleiding, eventuele vergoeding en evaluatiemomenten. Controleer daarnaast welke verplichtingen voortvloeien uit de specifieke situatie.
Lees de uitleg van de Rijksoverheid over werkervaringsplekken en minimumloon.
Werkervaringsplek of proefplaatsing: wat is het verschil?
Een werkervaringsplek en een proefplaatsing worden soms door elkaar gehaald, maar hebben niet hetzelfde doel.
Bij een werkervaringsplek staat het leren en opdoen van praktijkervaring centraal. Er hoeft niet direct uitzicht te zijn op een arbeidsovereenkomst.
Bij een proefplaatsing via UWV gaat iemand met behoud van uitkering op proef aan het werk bij een werkgever. De werkgever is daarbij van plan om de persoon na de proefplaatsing minimaal zes maanden in dienst te nemen.
Een proefplaatsing duurt in beginsel twee maanden en moet vooraf door UWV worden goedgekeurd. Er gelden aanvullende voorwaarden, waaronder een aansprakelijkheidsverzekering voor de deelnemer.
Welke vorm mogelijk en passend is, hangt af van de uitkering, het doel van de plaatsing en de individuele omstandigheden.
Een werkervaringsplek met behoud van uitkering is niet automatisch toegestaan. Laat daarom vooraf controleren welke toestemming of afspraken met UWV of de gemeente nodig zijn.
Bekijk de voorwaarden voor proefplaatsing bij UWV.
Uit de praktijk van Staatvandienst: van werkervaring naar betaald werk
Dat praktijkervaring een waardevolle stap kan zijn, blijkt uit het eerder gepubliceerde verhaal van Ravi.
Ravi werkte jarenlang bij een kalkzandsteenproducent, maar verloor door een reorganisatie zijn baan. Door fysieke klachten en andere omstandigheden was de terugkeer naar werk voor hem niet eenvoudig.
Loopbaanconsultant José Maas van Staatvandienst onderzocht samen met Ravi welke mogelijkheden er nog waren.
Via haar regionale netwerk ontstond een werkervaringsplek bij Maars Living Walls in Harderwijk.
Ravi begon met twee dagdelen per week en breidde zijn werkzaamheden geleidelijk uit.
Tijdens deze periode kwamen ook andere mogelijkheden in beeld, mede doordat hij over een heftruckdiploma beschikte.
Uiteindelijk bood Maars Living Walls hem een betaalde functie aan voor drie ochtenden per week.
Het verhaal laat zien wat een persoonlijke aanpak kan betekenen: niet uitsluitend kijken naar iemands beperkingen of onderbroken loopbaan, maar onderzoeken welke bijdrage iemand nog kan leveren in een passende werkomgeving.
Dit is een individuele praktijkervaring, geen garantie dat iedere werkervaringsplek tot betaald werk leidt.
Lees het volledige praktijkverhaal van Ravi en José.
De rol van een loopbaanconsultant bij een werkervaringsplek
Een geschikte werkplek vinden is één onderdeel van een traject. Minstens zo belangrijk is het bepalen wat iemand daar wil en kan leren.
Een loopbaanconsultant kan helpen om de wensen, kwaliteiten en mogelijkheden van de deelnemer in kaart te brengen.
Vervolgens kan samen worden onderzocht welke werkomgeving daarbij past en welke leerdoelen realistisch zijn.
Ook tijdens de werkervaringsperiode kan begeleiding waardevol zijn.
Hoe verloopt de ontwikkeling? Sluiten de werkzaamheden aan bij de verwachtingen? En welke vervolgstap wordt zichtbaar?
Voor werkgevers kan een loopbaanconsultant een aanspreekpunt zijn om afspraken af te stemmen en de ontwikkeling van de deelnemer te bespreken, binnen de grenzen van de geldende privacyregels.
Zo ontstaat samenwerking tussen de deelnemer, de organisatie en de betrokken begeleider.
Onze visie: een kans bieden vraagt meer dan de deur openzetten
Werkgevers die ruimte maken voor mensen met een onderbroken loopbaan kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan een inclusievere arbeidsmarkt.
Maar een kans bieden betekent niet alleen iemand uitnodigen om mee te draaien.
Het betekent ook bereid zijn om tijd te investeren, verwachtingen aan te passen waar dat passend is en verder te kijken dan directe productiviteit.
Een werkervaringsplek moet daarom in de eerste plaats worden beoordeeld op wat de deelnemer leert en welk perspectief daardoor ontstaat.
Dat perspectief kan een betaalde functie bij dezelfde organisatie zijn, maar ook een andere baan, een passende opleiding of een beter inzicht in de mogelijkheden op de arbeidsmarkt.
Een goede werkervaringsplek begint met aandacht voor de persoon en eindigt met een duidelijke volgende stap.
Werkervaringsplekken en re-integratie bij Staatvandienst
Bij Staatvandienst ondersteunen onze loopbaanconsultants mensen die opnieuw hun weg naar werk zoeken.
Binnen bijvoorbeeld een UWV Werkfit maken-traject of een tweede spoortraject kan een werkervaringsplek onderdeel zijn van de begeleiding, wanneer dit aansluit bij de situatie en de doelen van de deelnemer.
We onderzoeken samen welke werkzaamheden passend zijn, welke vaardigheden iemand wil ontwikkelen en welke werkgevers mogelijkheden kunnen bieden.
Daarbij maken onze consultants gebruik van hun kennis van de regionale arbeidsmarkt en contacten met werkgevers.
Ook begeleiden we deelnemers tijdens het traject, zodat werkervaring niet op zichzelf staat, maar bijdraagt aan een realistische vervolgstap.
Wil je als werkgever onderzoeken of jouw organisatie een passende werkervaringsplek kan bieden? Of zoek je begeleiding voor iemand die opnieuw werkervaring wil opdoen?
Bekijk de re-integratiedienstverlening van Staatvandienst of neem contact met ons op.
We denken graag mee over een aanpak die past bij de mogelijkheden van de deelnemer en de organisatie.
Bronnen: UWV, Tussenevaluatie re-integratiedienstverlening IVA en Wajong-DGA (2026); Rijksoverheid, regels voor werkervaringsplekken en minimumloon; UWV, voorwaarden proefplaatsing; Staatvandienst, praktijkverhaal van Ravi en José Maas.