WIA aanvragen – wanneer, hoe en waar moet je op letten?

Ben je bijna twee jaar ziek en kun je nog niet volledig werken? Dan kom je mogelijk in aanmerking voor een WIA-uitkering. Maar wanneer moet je deze aanvragen, welke documenten heb je nodig en wat gebeurt er na je aanvraag?
Een WIA-aanvraag vraagt om een goede voorbereiding. Vooral het re-integratieverslag en het tijdig indienen van de aanvraag zijn belangrijk. In dit artikel leggen we stap voor stap uit hoe je een WIA-uitkering aanvraagt en waar je op moet letten.
Wat is een WIA-uitkering?
WIA staat voor Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen. De WIA is bedoeld voor mensen die door ziekte of een arbeidsbeperking na twee jaar niet meer volledig kunnen werken en daardoor minder kunnen verdienen.
Wanneer je langdurig ziek bent, betaalt je werkgever in de gebruikelijke situatie maximaal 104 weken je loon door. Daarna kan een WIA-uitkering aan de orde zijn.
UWV beoordeelt of je recht hebt op deze uitkering. Daarbij kijkt UWV niet alleen naar je gezondheid, maar ook naar wat je nog kunt verdienen met werk dat bij jouw mogelijkheden past.
De WIA bestaat uit twee regelingen:
- WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten): voor mensen die gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn of volledig arbeidsongeschikt zijn, maar bij wie herstel nog mogelijk wordt geacht.
- IVA (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten): voor mensen die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn.
Welke regeling voor jou geldt, bepaalt UWV tijdens de beoordeling.
Wanneer moet je een WIA-uitkering aanvragen?
Je kunt een WIA-uitkering normaal gesproken aanvragen vanaf de 88e week dat je ziek bent.
In die week ontvang je doorgaans een brief van UWV met informatie over de aanvraag. Vanaf dat moment heb je volgens UWV zes weken de tijd om de aanvraag in te dienen.
De uiterste aanvraagdatum staat in de brief van UWV. Meestal ligt deze rond de 93e ziekteweek.
Het is belangrijk om die datum goed te controleren en je aanvraag op tijd in te dienen. Een te late aanvraag kan gevolgen hebben voor je inkomen.
Wacht daarom niet tot het laatste moment met het verzamelen van de benodigde documenten.
Hoe vraag je een WIA-uitkering aan?
Een WIA-uitkering vraag je zelf aan via UWV. Dit kan online via Mijn UWV, waar je inlogt met DigiD.
Stap 1. Controleer de brief van UWV
Wanneer je de brief over de WIA-aanvraag ontvangt, controleer je de uiterste aanvraagdatum.
Bespreek ook met je werkgever of alle documenten voor het re-integratieverslag beschikbaar zijn.
Stap 2. Verzamel de benodigde informatie
Voor de aanvraag heb je onder andere de volgende gegevens nodig:
- De datum waarop je voor het eerst ziek werd.
- Informatie over opleidingen en cursussen die je hebt gevolgd.
- Je rekeningnummer.
- De benodigde documenten over je re-integratie, voor zover deze in jouw situatie vereist zijn.
Stap 3. Dien de aanvraag in
Ga naar WIA aanvragen bij UWV en vul het aanvraagformulier in.
Zorg ervoor dat de benodigde documenten worden meegestuurd of volgens de afspraken met UWV worden aangeleverd.
Stap 4. Ontvang de bevestiging
UWV stuurt normaal gesproken binnen twee weken na je aanvraag een ontvangstbevestiging per post.
Daarna wordt beoordeeld of alle benodigde informatie beschikbaar is en hoe je aanvraag verder wordt behandeld.
Welke documenten heb je nodig voor een WIA-aanvraag?
Bij een WIA-aanvraag is meestal een re-integratieverslag nodig. Hierin staat welke stappen jij en je werkgever hebben gezet om terugkeer naar werk mogelijk te maken.
Het re-integratieverslag bestaat doorgaans uit:
- De probleemanalyse en eventuele bijstellingen.
- Het plan van aanpak en eventuele aanpassingen.
- De eerstejaarsevaluatie en andere relevante evaluaties.
- Het actuele oordeel van de bedrijfsarts of arbodienst.
- De eindevaluatie van de re-integratie.
Daarnaast is er medische informatie van de bedrijfsarts of arbodienst nodig.
Vanwege je privacy mag je werkgever deze medische informatie niet zomaar inzien of zelf naar UWV uploaden.
Je bent er als werknemer verantwoordelijk voor dat UWV het volledige benodigde re-integratieverslag ontvangt. Je kunt wel met je werkgever afspreken dat deze de niet-medische documenten via het werkgeversportaal aanlevert.
In bepaalde situaties is geen volledig re-integratieverslag nodig. Controleer daarom bij UWV welke documenten voor jouw aanvraag verplicht zijn.
Wat gebeurt er na je WIA-aanvraag?
Na ontvangst van je aanvraag beoordeelt UWV eerst of werkgever en werknemer voldoende hebben gedaan aan de re-integratie.
Als de re-integratie-inspanningen voldoende zijn, volgt de beoordeling van je arbeidsongeschiktheid.
Daarbij kunnen een verzekeringsarts en arbeidsdeskundige betrokken zijn.
Beoordeling door de verzekeringsarts
De verzekeringsarts onderzoekt welke gevolgen je gezondheid heeft voor je mogelijkheden om te werken.
Soms is daarvoor een persoonlijk gesprek nodig. In andere situaties kan UWV de beoordeling uitvoeren op basis van beschikbare medische informatie.
Beoordeling door de arbeidsdeskundige
Wanneer je nog mogelijkheden hebt om te werken, onderzoekt de arbeidsdeskundige welk werk bij je past en hoeveel je daarmee zou kunnen verdienen.
Het verschil tussen je eerdere verdiencapaciteit en wat je nog kunt verdienen, bepaalt in belangrijke mate je arbeidsongeschiktheidspercentage.
Ben je voor 35% of meer arbeidsongeschikt en voldoe je aan de overige voorwaarden? Dan kun je in aanmerking komen voor een WIA-uitkering.
Dat betekent niet dat je automatisch recht hebt op de uitkering. UWV beoordeelt je persoonlijke situatie en neemt hierover een beslissing.
Hoelang duurt het voordat UWV beslist?
UWV geeft aan normaal gesproken binnen zestien weken een beslissing te nemen over een WIA-aanvraag.
Door wachttijden kan de beoordeling langer duren.
Het kan daardoor gebeuren dat je loondoorbetaling of Ziektewet-uitkering stopt voordat UWV een definitieve beslissing heeft genomen.
In bepaalde situaties is dan een voorschot op de WIA-uitkering mogelijk. UWV bespreekt dit met je wanneer je hiervoor in aanmerking kunt komen.
Een voorschot is niet hetzelfde als een definitieve toekenning van de WIA-uitkering.
Lees ook: Wat als UWV te laat beslist over je WIA-aanvraag?
Wat gebeurt er als je de WIA te laat aanvraagt?
Wanneer je de WIA-uitkering niet op tijd aanvraagt, kan dat financiële gevolgen hebben.
Misschien ontvang je je uitkering later of ontstaat er tijdelijk een periode zonder inkomen.
Daarom is het belangrijk om de uiterste aanvraagdatum uit de UWV-brief aan te houden.
Merk je dat je aanvraag mogelijk te laat wordt? Neem dan zo snel mogelijk contact op met UWV om te bespreken wat dit voor jouw situatie betekent.
Welke rol heeft je werkgever bij de WIA-aanvraag?
Hoewel je de WIA-uitkering zelf aanvraagt, speelt je werkgever een belangrijke rol bij de voorbereiding.
Werkgever en werknemer zijn tijdens de eerste twee ziektejaren samen verantwoordelijk voor de re-integratie.
Je werkgever zorgt onder andere voor de begeleiding via de bedrijfsarts of arbodienst en werkt samen met jou aan het plan van aanpak en de evaluaties.
Ook helpt je werkgever om het re-integratieverslag compleet te maken.
UWV beoordeelt aan de hand van dit verslag of voldoende is gedaan om terugkeer naar werk mogelijk te maken.
Vindt UWV dat de werkgever zonder goede reden onvoldoende re-integratie-inspanningen heeft verricht? Dan kan een loonsanctie volgen.
Dit betekent dat je werkgever het loon na twee jaar ziekte maximaal één jaar langer moet doorbetalen.
Kun je ook eerder een WIA-uitkering aanvragen?
In bijzondere situaties kun je een WIA-uitkering vervroegd aanvragen.
Dit kan bijvoorbeeld wanneer duidelijk is dat iemand volledig arbeidsongeschikt is en er geen uitzicht op herstel bestaat.
Een vervroegde aanvraag is aan specifieke voorwaarden verbonden. Daarbij is een medische onderbouwing nodig en mag je deze aanvraag voor een verkorte wachttijd maar één keer doen.
Bespreek daarom altijd met de bedrijfsarts of verzekeringsarts of een vervroegde WIA-aanvraag mogelijk en verstandig is.
Ook kan de WIA-aanvraag in sommige situaties worden uitgesteld, bijvoorbeeld wanneer met extra re-integratietijd volledig herstel wordt verwacht. Hiervoor gelden eveneens voorwaarden.
Wat als je na de WIA-beoordeling weer kunt werken?
Een WIA-uitkering betekent niet automatisch dat je niet meer kunt werken.
Misschien kun je niet terugkeren naar je oude functie, maar zijn er andere werkzaamheden die wel aansluiten bij jouw belastbaarheid en ervaring.
Bij een WGA-uitkering kan re-integratie daarom een belangrijke rol blijven spelen.
Een re-integratietraject helpt je om je mogelijkheden te onderzoeken, nieuwe vaardigheden te ontwikkelen en passend werk te vinden.
Wie verantwoordelijk is voor de begeleiding, hangt af van je persoonlijke situatie. Dit kan bijvoorbeeld UWV zijn of een werkgever die eigenrisicodrager is voor de WGA.
Ondersteuning bij re-integratie via Staatvandienst
Langdurig ziek zijn kan veel onzekerheid met zich meebrengen. Zeker wanneer terugkeer naar je vertrouwde werk niet meer vanzelfsprekend is.
Bij Staatvandienst kijken we samen naar jouw kwaliteiten, mogelijkheden en toekomstwensen.
Onze loopbaanconsultants ondersteunen mensen die door ziekte of arbeidsongeschiktheid op zoek zijn naar passend werk.
Daarbij kijken we naar wat je nog wél kunt en welke mogelijkheden er zijn op de arbeidsmarkt. Met persoonlijke begeleiding werken we stap voor stap aan een duurzame nieuwe toekomst.
Wil je weten welke ondersteuning mogelijk is?
Bekijk onze re-integratiebegeleiding voor werknemers of neem contact op met Staatvandienst.
Heb je vragen over je WIA-aanvraag of uitkering? Dan kun je voor de officiële informatie en beoordeling terecht bij UWV.