Zelf ontslag nemen: wat zijn de gevolgen en waar moet je op letten?

Je hebt een nieuwe baan gevonden, bent toe aan een andere uitdaging of merkt dat je huidige werk niet meer bij je past. Zelf ontslag nemen kan dan een logische volgende stap lijken. Toch is het verstandig om eerst goed te onderzoeken wat de gevolgen zijn.

Want hoe zit het met je opzegtermijn? Heb je recht op een WW-uitkering als je nog geen andere baan hebt? En wat gebeurt er met je vakantiedagen en eventuele transitievergoeding?

In dit artikel leggen we uit waar je op moet letten wanneer je zelf ontslag wilt nemen.

Zelf ontslag nemen: wat betekent dat?

Wanneer je zelf ontslag neemt, beëindig je op eigen initiatief je arbeidsovereenkomst met je werkgever.

Je hoeft daarvoor niet eerst toestemming van je werkgever te krijgen, zolang je het contract volgens de geldende regels kunt opzeggen en je rekening houdt met de opzegtermijn.

Wel kan ontslag nemen gevolgen hebben voor je inkomen en eventuele uitkeringen.

Daarom is het belangrijk om vooraf te weten welke afspraken in je arbeidsovereenkomst en cao staan.

Heb je recht op WW als je zelf ontslag neemt?

Wanneer je vrijwillig ontslag neemt, heb je meestal geen recht op een WW-uitkering.

UWV kijkt namelijk niet alleen naar de algemene voorwaarden voor WW, maar ook naar de reden waarom je werkloos bent geworden.

Als je zelf je baan opzegt zonder dat daar een zwaarwegende reden voor is, kan UWV oordelen dat je verwijtbaar werkloos bent geworden.

Zijn er uitzonderingen?

In bijzondere situaties kun je mogelijk toch recht hebben op WW, bijvoorbeeld wanneer redelijkerwijs niet van je verwacht kon worden dat je bij je werkgever bleef werken.

Of dat zo is, hangt af van de omstandigheden. UWV beoordeelt dit individueel.

Ga er daarom niet van uit dat je automatisch WW kunt krijgen wanneer je vanwege een conflict, verhuizing of ontevredenheid zelf ontslag neemt.

Overweeg je ontslag te nemen zonder een nieuwe baan? Vraag dan vooraf advies aan UWV of een arbeidsrechtjurist.

Zo voorkom je dat je onverwacht zonder inkomen komt te zitten.

Wat is je opzegtermijn als je zelf ontslag neemt?

De opzegtermijn bepaalt hoelang je nog in dienst blijft nadat je ontslag hebt genomen.

Welke termijn voor jou geldt, hangt af van je arbeidsovereenkomst, eventuele cao-afspraken en het soort contract dat je hebt.

Opzegtermijn bij een vast contract

Bij een vast contract geldt voor werknemers meestal een opzegtermijn van één kalendermaand.

De opzegtermijn begint doorgaans op de eerste dag van de volgende maand.

Voorbeeld:

Je neemt op 20 oktober ontslag en hebt een opzegtermijn van één maand.

In dat geval gaat de opzegtermijn op 1 november in en eindigt je dienstverband doorgaans op 30 november.

Je laatste werkdag kan eerder zijn, bijvoorbeeld wanneer je nog vakantiedagen opneemt, maar dat moet je met je werkgever afstemmen.

In je contract of cao kunnen afwijkende afspraken staan. Controleer deze daarom voordat je een einddatum noemt.

Opzegtermijn bij een tijdelijk contract

Heb je een tijdelijk contract? Dan kun je dit niet altijd tussentijds opzeggen.

Een tijdelijk contract eindigt in principe automatisch op de afgesproken einddatum.

Wil je eerder stoppen? Dan moet in je arbeidsovereenkomst een mogelijkheid voor tussentijdse opzegging zijn opgenomen, of moet er een andere geldige juridische grond zijn om het contract te beëindigen.

Ontbreekt zo’n mogelijkheid, dan kun je bijvoorbeeld met je werkgever bespreken of jullie samen afspraken kunnen maken over een eerder vertrek.

Kom je er niet uit, dan kan in bepaalde situaties de kantonrechter worden gevraagd het contract te ontbinden.

Ontslag nemen tijdens je proeftijd

Tijdens een geldige proeftijd kun je per direct ontslag nemen.

Er geldt dan geen opzegtermijn.

Ook in deze situatie is het verstandig om je ontslag schriftelijk te bevestigen. Houd er rekening mee dat je bij vrijwillig vertrek waarschijnlijk geen recht hebt op WW.

Opzegtermijn bij een nulurencontract

Bij een nulurencontract gelden bijzondere regels.

De opzegtermijn is in beginsel gelijk aan de oproeptermijn van vier dagen. Een cao kan een kortere termijn voorschrijven.

Bij een tijdelijk nulurencontract moet daarnaast worden gecontroleerd of tussentijdse opzegging is toegestaan.

Hoe neem je zelf ontslag?

Wil je je arbeidsovereenkomst beëindigen? Dan kun je de volgende stappen volgen.

Stap 1. Controleer je arbeidsovereenkomst

Bekijk welke opzegtermijn geldt en of er aanvullende afspraken zijn.

Let bijvoorbeeld op een concurrentiebeding, relatiebeding of studiekostenregeling.

Heb je een tijdelijk contract? Controleer dan eerst of tussentijds opzeggen mogelijk is.

Stap 2. Bereken je gewenste einddatum

Bepaal wanneer je wilt stoppen en houd rekening met je opzegtermijn.

Begin je binnenkort bij een nieuwe werkgever? Controleer dan of de startdatum aansluit op de einddatum van je huidige contract.

Stap 3. Bespreek je beslissing met je werkgever

Het is meestal prettig om je leidinggevende eerst persoonlijk te informeren.

Je kunt uitleggen dat je een andere stap wilt zetten en bespreken hoe de overdracht van je werkzaamheden eruit kan zien.

Je bent niet verplicht om uitgebreid te vertellen waarom je vertrekt.

Stap 4. Bevestig je ontslag schriftelijk

Neem schriftelijk ontslag en vermeld duidelijk dat je de arbeidsovereenkomst opzegt.

Zet ook de gewenste einddatum in je brief of e-mail en vraag je werkgever om een schriftelijke ontvangstbevestiging.

Zo voorkom je onduidelijkheid over de datum waarop je hebt opgezegd.

Stap 5. Maak afspraken over de afronding

Bespreek welke werkzaamheden je overdraagt, hoeveel vakantiedagen je nog hebt en wanneer je de eindafrekening ontvangt.

Ook is het verstandig om afspraken vast te leggen over bedrijfseigendommen, openstaande onkosten en eventuele contractuele verplichtingen.

Krijg je een transitievergoeding als je zelf ontslag neemt?

Nee, in de meeste gevallen heb je geen recht op een transitievergoeding wanneer je zelf ontslag neemt.

Een transitievergoeding is doorgaans bedoeld voor werknemers van wie het dienstverband op initiatief van de werkgever eindigt of niet wordt voortgezet.

Er bestaat wel een belangrijke uitzondering.

Wanneer je ontslag neemt vanwege ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van je werkgever, kun je mogelijk toch recht hebben op een transitievergoeding.

Of hiervan sprake is, hangt af van de omstandigheden. Het is verstandig hierover juridisch advies in te winnen voordat je opzegt.

Wat gebeurt er met je vakantiedagen en vakantiegeld?

Wanneer je uit dienst gaat, moet je werkgever een eindafrekening maken.

Daarin worden onder andere het nog verschuldigde salaris, opgebouwde vakantiegeld en niet-opgenomen vakantiedagen verwerkt.

Kun je je resterende vakantiedagen opnemen?

Je kunt je werkgever vragen om resterende vakantiedagen tijdens je opzegtermijn op te nemen.

Je werkgever mag een vakantieaanvraag niet zomaar weigeren. Daarvoor moeten gewichtige bedrijfsbelangen bestaan.

Lukt het niet om de vakantiedagen op te nemen? Dan worden niet-opgenomen vakantiedagen bij het einde van het dienstverband in beginsel uitbetaald.

Controleer ook of je nog recht hebt op andere vergoedingen, bijvoorbeeld voor gemaakte onkosten of overuren.

Mag je ontslag nemen tijdens ziekte?

Ja, je kunt tijdens ziekte zelf ontslag nemen. Maar de financiële gevolgen kunnen groot zijn.

Wanneer je nog ziek bent en zelf je dienstverband beëindigt, verlies je mogelijk je recht op verdere loondoorbetaling door je werkgever.

Ook kun je hierdoor het recht op een Ziektewet-uitkering mislopen.

Een WW-uitkering is tijdens ziekte doorgaans evenmin mogelijk, omdat je voor WW beschikbaar moet zijn voor werk.

Neem daarom tijdens ziekte niet zomaar ontslag en onderteken ook niet zonder juridisch advies een beëindigingsovereenkomst.

Overleg eerst met een deskundige over je rechten, je inkomenspositie en je re-integratieverplichtingen.

Wat als je een concurrentiebeding hebt?

In je arbeidsovereenkomst kan een concurrentiebeding of relatiebeding staan.

Een concurrentiebeding kan beperkingen opleggen aan het werken voor een concurrerende organisatie. Een relatiebeding kan betrekking hebben op contacten met klanten of zakelijke relaties.

Dat betekent niet dat elk beding automatisch geldig of in iedere situatie afdwingbaar is.

Voor tijdelijke contracten gelden bijvoorbeeld strengere voorwaarden. Ook de inhoud en de omstandigheden kunnen van invloed zijn op de geldigheid van een beding.

Controleer daarom vóór je ontslag wat er precies in je contract staat en welke gevolgen dat kan hebben voor je volgende baan.

Twijfel je of een concurrentiebeding geldig is? Laat dit dan juridisch beoordelen.

Kun je terugkomen op je ontslag?

Wanneer je zelf ontslag neemt, heb je in beginsel geen wettelijke bedenktijd.

Je kunt je beslissing dus niet zomaar terugdraaien.

Dat is anders bij bepaalde vormen van ontslag met wederzijds goedvinden. Bij een schriftelijke vaststellingsovereenkomst geldt in beginsel een bedenktijd van 14 dagen. Als de werkgever niet schriftelijk op deze bedenktijd wijst, is dat 21 dagen.

Zelf ontslag nemen en een vaststellingsovereenkomst sluiten zijn dus twee verschillende situaties.

Lees ook: Alles wat je moet weten over een vaststellingsovereenkomst.

Zelf ontslag nemen zonder nieuwe baan: is dat verstandig?

Misschien wil je graag weg bij je huidige werkgever, maar heb je nog geen andere baan gevonden.

Dat kan een begrijpelijke wens zijn, zeker wanneer je weinig werkplezier ervaart of toe bent aan verandering.

Toch is het belangrijk om de gevolgen goed af te wegen.

Wanneer je zelf ontslag neemt, heb je meestal geen recht op WW. Je moet de periode zonder salaris dan zelf kunnen overbruggen.

Ook kan het verstandig zijn om eerst te onderzoeken welke functies en organisaties bij je passen.

Misschien liggen er mogelijkheden binnen je huidige organisatie die je nog niet hebt verkend. Of ontdek je dat een andere functie beter aansluit bij je kwaliteiten en interesses.

Een loopbaancoach kan je helpen om deze mogelijkheden in kaart te brengen voordat je een definitieve beslissing neemt.

Lees ook: Wat doet een loopbaancoach en wanneer schakel je die in?

Checklist: waar moet je op letten als je zelf ontslag neemt?

Voordat je je ontslag indient, is het verstandig om deze punten te controleren:

• Controleer je opzegtermijn en de gewenste einddatum.
• Kijk of je een tijdelijk contract tussentijds mag opzeggen.
• Onderzoek de gevolgen voor je WW-uitkering en inkomen.
• Controleer of er een concurrentiebeding of relatiebeding geldt.
• Bekijk eventuele afspraken over studiekosten.
• Maak afspraken over vakantiedagen, vakantiegeld en de eindafrekening.
• Bevestig je ontslag schriftelijk en bewaar de ontvangstbevestiging.
• Bedenk welke stap je hierna wilt zetten in je loopbaan.

Ben je ziek of is er een ernstig conflict met je werkgever? Zoek dan eerst juridisch advies voordat je ontslag neemt.

Hulp bij het maken van een volgende loopbaanstap

Zelf ontslag nemen is een belangrijke beslissing. Misschien weet je precies welke richting je op wilt, maar het kan ook zijn dat je nog twijfelt.

Bij Staatvandienst helpen we je om inzicht te krijgen in je kwaliteiten, interesses en mogelijkheden op de arbeidsmarkt.

Onze loopbaanconsultants denken met je mee over je loopbaan, onderzoeken samen met jou nieuwe mogelijkheden en helpen je om concrete stappen richting passend werk te zetten.

Soms betekent dat een andere baan. In andere situaties ontdek je juist nieuwe mogelijkheden binnen je huidige organisatie.

Twijfel je over je volgende loopbaanstap?

Bekijk onze loopbaanbegeleiding voor werknemers of neem contact op met Staatvandienst.

We helpen je graag om met vertrouwen richting te geven aan je toekomst.