Arbeidsdeskundig onderzoek: wat is het en wanneer is het nodig?

Wanneer een medewerker langdurig ziek is, kan de vraag ontstaan of terugkeer naar het eigen werk nog mogelijk is. Wat kan de medewerker nog? Zijn aanpassingen in de huidige functie voldoende? En wanneer is het verstandig om ander passend werk te onderzoeken?

Een arbeidsdeskundig onderzoek helpt werkgevers en werknemers om antwoord te krijgen op deze vragen. Maar wat houdt zo’n onderzoek precies in, wanneer zet je het in en wat gebeurt er daarna?

Wat is een arbeidsdeskundig onderzoek?

Een arbeidsdeskundig onderzoek brengt in kaart welke mogelijkheden een medewerker heeft om terug te keren naar werk, rekening houdend met de belastbaarheid en de eisen van de functie.

Een arbeidsdeskundige onderzoekt welke werkzaamheden nog passend zijn en welke aanpassingen eventueel nodig zijn. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de huidige functie, maar ook naar andere mogelijkheden binnen de organisatie en, wanneer dat relevant is, daarbuiten.

Het doel is om tot een onderbouwd advies te komen waarmee werkgever en werknemer verder kunnen in het re-integratieproces.

Wanneer is een arbeidsdeskundig onderzoek nodig?

Een arbeidsdeskundig onderzoek wordt vaak ingezet wanneer een medewerker langdurig arbeidsongeschikt is en er onduidelijkheid bestaat over de mogelijkheden om terug te keren naar werk.

In de praktijk gebeurt dit regelmatig rond het einde van het eerste ziektejaar. Dat is ook het moment waarop werkgever en werknemer tijdens de eerstejaarsevaluatie opnieuw kijken naar de voortgang van de re-integratie.

Toch hoeft een werkgever niet tot dat moment te wachten. Wanneer al eerder twijfel bestaat over de geschiktheid van de huidige functie of de mogelijkheden voor werkhervatting, kan een arbeidsdeskundig onderzoek waardevol zijn.

Denk bijvoorbeeld aan situaties waarin:

• Een medewerker langdurig niet kan terugkeren naar de eigen werkzaamheden.
• Onduidelijk is of de huidige functie met aanpassingen passend kan worden gemaakt.
• Werkgever en werknemer willen onderzoeken of ander werk binnen de organisatie mogelijk is.
• Er vragen zijn over de noodzaak om een tweede spoortraject te starten.

Een tijdig onderzoek kan helpen om meer duidelijkheid te krijgen en passende vervolgstappen te bepalen.

Wat onderzoekt een arbeidsdeskundige?

Tijdens het onderzoek staan vier belangrijke vragen centraal:

1. Kan de medewerker terugkeren naar de eigen functie?
2. Kan de huidige functie met aanpassingen passend worden gemaakt?
3. Is er ander passend werk mogelijk binnen de organisatie?
4. Moeten mogelijkheden bij een andere werkgever worden onderzocht?

Om deze vragen te beantwoorden, kijkt de arbeidsdeskundige onder andere naar de werkzaamheden, werkervaring, opleiding, functie-eisen en belastbaarheid van de medewerker.

De bedrijfsarts beoordeelt de medische belastbaarheid en geeft informatie over de functionele mogelijkheden en beperkingen. De arbeidsdeskundige vertaalt deze informatie naar wat dit betekent voor het werk.

Hoe verloopt een arbeidsdeskundig onderzoek?

Een arbeidsdeskundig onderzoek bestaat doorgaans uit een aantal stappen.

1. Bestuderen van het dossier

De arbeidsdeskundige bekijkt de beschikbare informatie over de werkzaamheden, het re-integratieverloop en de door de bedrijfsarts aangegeven belastbaarheid.

2. Gesprekken met werkgever en werknemer

Vervolgens worden gesprekken gevoerd om een goed beeld te krijgen van de situatie. Daarbij komen onder andere de huidige functie, mogelijke aanpassingen en verwachtingen over werkhervatting aan bod.

3. Onderzoeken van passend werk

De arbeidsdeskundige beoordeelt of terugkeer naar het eigen werk mogelijk is en welke andere mogelijkheden er binnen de organisatie bestaan. Wanneer nodig worden ook mogelijkheden buiten de organisatie betrokken bij het advies.

4. Opstellen van het arbeidsdeskundig rapport

De bevindingen worden vastgelegd in een rapport met conclusies en aanbevelingen voor het vervolg van de re-integratie.

Werkgever en werknemer kunnen dit advies gebruiken om passende vervolgstappen te bespreken en vast te leggen.

Is een arbeidsdeskundig onderzoek verplicht?

Een arbeidsdeskundig onderzoek is niet in alle gevallen wettelijk verplicht.

Werkgevers en werknemers hebben op grond van de Wet verbetering poortwachter wel verplichtingen rondom re-integratie. Werkgevers moeten voldoende inspanningen verrichten om een zieke medewerker waar mogelijk terug te laten keren naar passend werk.

Een arbeidsdeskundig onderzoek kan helpen om deze mogelijkheden zorgvuldig in kaart te brengen en gemaakte keuzes te onderbouwen.

Bij een eventuele WIA-aanvraag beoordeelt UWV of werkgever en werknemer voldoende re-integratie-inspanningen hebben verricht. Een goed onderbouwd arbeidsdeskundig rapport kan daarbij een belangrijke rol spelen.

Wat betekent het arbeidsdeskundig onderzoek voor het tweede spoor?

Wanneer blijkt dat terugkeer naar passend werk binnen de eigen organisatie niet mogelijk is of onvoldoende perspectief biedt, kan re-integratie bij een andere werkgever aan de orde zijn. Dit noemen we het tweede spoor.

Het arbeidsdeskundig onderzoek helpt om duidelijkheid te krijgen over de mogelijkheden binnen de eigen organisatie en kan daarmee een belangrijke basis vormen voor de afweging of een tweede spoortraject nodig is.

Een arbeidsdeskundig onderzoek is echter niet hetzelfde als een tweede spoortraject. Het onderzoek brengt mogelijkheden in kaart en geeft advies. Tijdens een tweede spoortraject staat de begeleiding naar passend werk bij een andere werkgever centraal.

Lees ook: Wanneer start je met een tweede spoortraject?

Wat kost een arbeidsdeskundig onderzoek?

De kosten van een arbeidsdeskundig onderzoek hangen onder andere af van de omvang en vraagstelling van het onderzoek.

Bij Staatvandienst is een standaard arbeidsdeskundig onderzoek mogelijk tegen een vaste prijs. Ook kan een onderzoek op maat worden uitgevoerd wanneer de situatie daarom vraagt.

Wil je weten welke mogelijkheden er zijn voor jouw organisatie? Neem dan contact op om de situatie en bijbehorende kosten te bespreken.

Arbeidsdeskundig onderzoek bij Staatvandienst

Wanneer een medewerker langdurig uitvalt, is het belangrijk om niet alleen te kijken naar wat niet meer mogelijk is, maar vooral naar wat nog wél kan.

Staatvandienst helpt werkgevers en werknemers bij het onderzoeken van mogelijkheden voor werkhervatting en het bepalen van passende vervolgstappen.

Wil je meer weten over arbeidsdeskundig onderzoek of heb je vragen over de re-integratie van een medewerker?

Bekijk onze dienstverlening rondom re-integratie of neem contact op met Staatvandienst.